Shopee Lazada TikTok Shop ต้องตรวจมาตรฐานสินค้าแล้ว — ผู้ขายต้องเตรียมอะไร (2569)

กฎหมายปี 2565 ที่เริ่มบังคับใช้จริงปีนี้

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ. หรือ ETDA) เดินหน้าบังคับใช้ พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565 หรือที่เรียกกันว่ากฎหมาย DPS อย่างจริงจังในปี 2569 ณ วันที่ 13 มกราคม 2569 มีแพลตฟอร์มแจ้งต่อ ETDA แล้ว 2,056 ราย

กฎหมายนี้ใช้กับ ผู้ให้บริการที่อยู่นอกประเทศไทยด้วย หากให้บริการแก่ผู้ใช้ในไทย

เรื่องที่ถึงตัวผู้ขายโดยตรงคือ "มาตรฐานสินค้า"

จากหลายเรื่องที่ ETDA วางไว้ มีสองเรื่องที่มีผลแล้ว

เรื่อง	สาระ	สถานะ
มาตรฐานสินค้า	สินค้าที่ขายบนแพลตฟอร์มต้องเป็นไปตามมาตรฐาน สมอ. และ อย.	มีผลตั้งแต่ต้นมกราคม 2569
หน้าที่ของออนไลน์มาร์เก็ตเพลส	ดูแลให้การขายสินค้าและบริการเป็นไปตามกฎหมายและมาตรฐาน	มีผล 31 ธันวาคม 2568
ขยายไปถึงโซเชียลคอมเมิร์ซ	อาศัยมาตรา 18(2) ของกฎหมาย DPS	อยู่ระหว่างหารือ
โครงสร้างค่าธรรมเนียม	วางเกณฑ์ความโปร่งใสและเป็นธรรมของค่าธรรมเนียม	อยู่ระหว่างศึกษา
การกำกับขนส่ง	รับฟังความเห็นร่างแล้วส่งต่อ กขค.	ร่าง
ป้องกันอาชญากรรมออนไลน์	ยืนยันตัวตน คัดกรองเนื้อหา ปิดกั้นเนื้อหาผิดกฎหมาย	ร่าง

ETDA ระบุว่าจะ ติดตาม ว่าแพลตฟอร์มปฏิบัติตามมาตรฐานมากน้อยเพียงใด และกำลังหารือกรอบการกำกับดูแลตนเองสำหรับสินค้าเสี่ยงสูง เช่น อาวุธปืน ซิมบ็อกซ์ และบุหรี่ไฟฟ้า

คนขอเอกสารเปลี่ยนจากรัฐมาเป็นแพลตฟอร์ม

ที่ผ่านมา เอกสารรับรองเป็นสิ่งที่ หน่วยงานรัฐขอจากผู้ขาย ปัญหาเกิดตอนถูกตรวจหรือติดที่ด่านศุลกากร ระหว่างนั้นสินค้ายังลงขายต่อได้

ตอนนี้แพลตฟอร์มคัดกรองก่อน เมื่อแพลตฟอร์มมีหน้าที่ตามกฎหมาย หน้าที่นั้นก็กลายเป็นเงื่อนไขในการอนุมัติสินค้าที่ส่งต่อมาถึงผู้ขาย

สิ่งที่เปลี่ยนคือขอบเขตและลำดับ การตรวจของรัฐเจอเป็นรายกรณี แต่การตรวจของแพลตฟอร์มใช้กับ ทั้งหมวดสินค้าในคราวเดียว ลำดับก็กลับกัน นโยบายแพลตฟอร์มเปลี่ยนได้ด้วยประกาศเดียว และมักจะ ระงับสินค้าหรือบัญชีก่อน แล้วจึงให้ส่งเอกสาร ถ้าถึงตอนนั้นยังไม่มีทะเบียน ยอดขายจะหายไปเป็นเดือน

ต้นทุนการกลับมาก็สูงกว่าเรื่องศุลกากร ที่ด่าน เอกสารครบแล้วล็อตถัดไปก็ผ่าน แต่สินค้าที่ถูกถอดจะเสียประวัติการขายและรีวิวไปด้วย เวลาที่ต้องใช้สร้างอันดับใหม่คือความเสียหายจริง

ยังมีเงื่อนไขอีกข้อ ใบอนุญาตในไทย ยื่นได้ในนามนิติบุคคลไทยเท่านั้น และเลขทะเบียนโอนให้บริษัทอื่นไม่ได้ ถ้าเริ่มขยับหลังจากแพลตฟอร์มขอเอกสาร ก็ต้องเริ่มจากหานิติบุคคลที่จะถือทะเบียนให้

สิ่งที่ควรตรวจก่อนถูกขอเอกสาร

เลขทะเบียน อย. หรือ สมอ. ที่อยู่บนหน้าสินค้า ตอนนี้อยู่ในชื่อใคร ถ้าเป็นชื่อผู้นำเข้ารายเดิมหรือร้านที่ขายให้ วันที่ความสัมพันธ์นั้นจบ เลขทะเบียนก็ไปพร้อมกับเขา

ตลาดเป็นของคนที่มีทะเบียน

เมื่อแพลตฟอร์มเริ่มตรวจเอกสาร สินค้าที่ไม่มีทะเบียนจะหายไป และสินค้าที่มีทะเบียนครบจะเข้ามาแทน ผู้ขายไทยที่อยากขายแบรนด์ต่างประเทศจึงต้องการสินค้าที่ผ่านการขึ้นทะเบียนแล้ว

hyCommerce ทำหน้าที่ผู้นำเข้า (IOR) แทนแบรนด์ต่างประเทศที่ไม่มีบริษัทในไทย ถือทะเบียน อย. และ สมอ. และเชื่อมสินค้าเหล่านั้นกับผู้ขายไทย ทะเบียนอยู่ที่เดียว ผู้ขายหลายรายขายพร้อมกันได้ และแม้ผู้ขายจะเปลี่ยน เลขทะเบียนก็ยังอยู่ ถ้าท่านเป็นผู้ขาย บอกเราว่าอยากขายสินค้าหมวดไหน ถ้าท่านเป็นแบรนด์ บอกเราว่ามีสินค้าอะไรและทะเบียนอยู่ในสถานะใด

จองปรึกษาฟรี

แหล่งที่มา

• สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) — แผนการบังคับใช้พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565 แพลตฟอร์มแจ้งแล้ว 2,056 ราย (ณ 13 มกราคม 2569)
• ประกาศคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (คธอ.) — มาตรการอื่นของออนไลน์มาร์เก็ตเพลส มีผล 31 ธันวาคม 2568
• สพธอ. — หน้าที่ด้านมาตรฐานสินค้ามีผลต้นมกราคม 2569 การขยายไปถึงโซเชียลคอมเมิร์ซอยู่ระหว่างหารือตามมาตรา 18(2) ของกฎหมาย DPS